kikirdak.com

Hz. Fatıma nasıl örtünürdü?

Yıllardır örtünme üzerine Türkiye’de her türlü tartışma yapıldı. Gazetelerde, televizyonlarda ve dergilerde yüzlerce kafadan binlerce farklı ses çıktı.

Herkes kendi cephesinden, nasıl olması gerektiğini anlattı durdu. Önce dini simge, ardından siyasi simge dendi. Arapçası olmayan kötü hocalar bile çıkıp, ayetlerden hadislerden kırparak yarım yamalak yorumlar yaptı. Bütün bu tartışmalar boyunca, hiç kimse başörtüsünü de tesettürü de Müslümanların ağzından dinleme gereği hissetmedi. İslami hassasiyetlere sahip hoca efendiler bile sözü, sahibine devredemedi. Tesettür tartışmalarını sona erdirecek, herkesin sesini kesmesini sağlayacak en esaslı soru şudur; Peygamberimizin biricik kızı Hz. Fatıma nasıl örtünürdü? Hz. Aişe, tesettürden neyi anlardı? Günlük yaşama ilişkin bu farzı en iyi öğrenebileceğimiz yer, Allah Resulünün evinin içidir!

Elbette başörtüsünün bir tartışma nesnesi haline gelmesinin tek sebebi, konuya ‘çaÄŸdaÅŸlık’ açılımı getirenlerin varlığı oldu. Buna söyleyecek bir sözümüz yok, zira her fırsatta Ä°slami/insani deÄŸerlere saldırmalarından dolayı zaten onları dinlemiyoruz. Ancak Müslümanlar olarak önümüzde daha sistemli bir sorun var ki o da, tesettür tartışıldıkça, kendi üzerlerimizdeki tesettürü de tartışılacak hale getirdik. Artık olması gerekenin ne olduÄŸu sorulmadan, herkes kendi yorumuna göre bir karar veriyor ve onu uyguluyor. ‘Biraz sizden biraz bizden’ dercesine, herkes ortaya bir yol çıkarma uÄŸraşında. Hakikatin ne olduÄŸunu merak edenler için, sorumuzu tekrarlıyoruz; Hz. Fatıma nasıl örtünürdü?

Bu soruyu; Türk edebiyatına olduÄŸu kadar düşünce dünyamıza da önemli katkılar saÄŸlayan Cihan AktaÅŸ’a ve Türk edebiyatının son dönem güçlü hikâyecilerinden Kamil YeÅŸil’e sorduk. Yerimizin darlığı nispetinde ve tartışmaların gerisinde kalarak, Hz. Fatıma üzerinden Müslüman kadının, ölçülerini konuÅŸmuÅŸ olduk. Sorumuzu tekrarlıyoruz; Hz. Fatıma nasıl örtünürdü?

Cihan AktaÅŸ: Hazreti Fatıma’nın giysisi

Türkiye’de dindar camianın tüketime dayalı hayat tarzlarını keÅŸfettikleri, tüketim ideolojisinin baskısını duydukları içinde bulunduÄŸumuz dönemde, Fatıma’nın zühd ve takvasını hatırlamanın, özeleÅŸtiri ve yenilenmeye yönelik bir katkısı olduÄŸu açık.  Fakat Fatıma’yı bugüne taşımayı tasarladığımız takdirde, ancak baÄŸlamıyla birlikte taşıyabiliriz ki o zaman da bir “Asr-ı Saadet” taşıması yapmamız gerekir. Normal olarak böyle bir taşımayı, kıyaslama yoluyla bile olsa gerçekleÅŸtiriyor olmamız beklenir gündelik hayatımızda. Gerçi böyle bir taşımanın ilkesel bir açıklama çabası olabileceÄŸinin altını çizmek gerekiyor. Aksi takdirde Fatıma’nın tek başına günümüz dünyasının hangi müslüman toplumuna taşınacağı bile bir sorun olarak karşımıza çıkardı.

Sorunuzu, Hazreti Fatıma’yı örnek alarak bugün nasıl bir hayat sürdürebiliriz, ÅŸeklinde geniÅŸletmek, bana daha açıklayıcı olabilir gibi geliyor. Geçen zaman içinde örnekliÄŸi aşınmamış bir hayat tarzından evrensel ve ezeli/ebedi ilkeler çıkarılabilir de….

Elimize ulaÅŸan rivayetleri dikkatle incelediÄŸimizde, tarihin süzmeleri ya da eklemelerini de hesaba katarak, Fatıma’yı daha yakından tanımayı saÄŸlayacak ÅŸu özellikleri ayırt ediyoruz:

*Özgüven ya da karakter sağlamlığı *Sadakat *Hakikat arayışı *Sadelik ve tevazu *Kendine özgü bir dile sahip olmak *Cömertlik *İçsel iffet, takva örtüsü

Bu şıklar arasında, Hazreti Fatıma’nın bugün yaşıyor olsaydı nasıl bir giyim ve hayat tarzına sahip olacağını anlamamıza yardım edeceÄŸini düşündüğüm ikisinin üzerinde durmak istiyorum:

Sadelik ve tevazu…

Hazreti Peygamber kızı Fatıma bulunduÄŸu mekâna geldiÄŸinde ayaÄŸa kalkarak onu karşılar, ellerinden öpermiÅŸ. Bu sevgi ve özen, Peygamber’in kızı Fatıma ve damadı Ali’nin çevrelerindeki insanlara, mesela Ehli Suffe’de barınan ve eÄŸitim gören yoksul müminlere göre daha fazla imkânları bulunan bir hayata sahip olmalarının bir gerekçesine dönüşmemiÅŸtir hiç.  Bir peygamber kızı olmak, padiÅŸah kızı olmakla aynı ÅŸey deÄŸildir. Yine de peygamber evlatlarının her zaman büyük hayat sınavını baÅŸarıyla vermiÅŸ oldukları da söylenemez.  Fatıma’nın babasının iftihar etmesine yol açan saÄŸlam bir karakteri olduÄŸunu gösteren sayısız rivayet var.

‘80′li yılların baÅŸlarında, Fatıma’nın zühdünü ve takvasını anlatan hadisleri hayranlık ve ibretle okurduk. Çeyizler Fatıma’nın çeyiziyle, iradeler Fatıma’nın iradesiyle kıyaslanırdı. Fatıma sıradan bir kadın gibi giysi,  mücevher ve eÅŸya talebinde bulunmamalı, Suffe’deki müslümanlar açlıktan iki bülüm durumdayken, babasından kendisine bir yardımcı tahsis etmesini talep etmemeliydi. Kendisini zayıf düşmüş hisseden Fatıma, babasının evindeki ocakta üç gün boyunca ateÅŸ yanmadığını hatırlamalı ve bünyesini duayla güçlendirmeliydi. Bu tür bir hayat görüşünü üstlenmedeki titizliÄŸi nedeniyle iÅŸte, bazen öyle olurdu ki Fatıma, üzerindeki giysiyi yatmadan önce yıkamak zorunda kalırdı, ikinci birine sahip olmadığı için.  O, Fatıma’ydı; Hazreti Muhammed’in ‘hüzünlü seneler’inin dert ortağı, ilk tebliÄŸ yıllarının küçük ama dirençli yardımcısı…

İçsel iffet, takva örtüsü

Tesettür sadece örtünmek demek deÄŸildir. Nitekim Kur’an’da iÅŸaret edilen “takva örtüsü”, bu olgunun önce yüreklerde gerçekleÅŸmesi gerektiÄŸini gösterir. Evden çıkmadan önce ayna karşısında saatler harcamayı gerektiren bir ‘kapanma’ olmamalıdır, Fatıma’nın tesettürü. Fakat bu Fatıma’nın özensiz ve bakımsız olduÄŸu anlamına da gelmeyecektir sanırım. Çünkü sonuçta o “Babasının Kızı” olarak da tanınır ve Peygamberimiz de bilindiÄŸi üzere, kendine itina eden bir kiÅŸiliÄŸe sahipti, doÄŸal olarak öyleydi.

Ä°slamcılar geçen otuz-kırk yıl içinde Fatıma’nın takva ve iffetine en önemli kadın deÄŸerleri olarak atıfta bulundular. Fatıma’ya benzemek, olabildiÄŸine sade bir hayat kurma idealiyle özdeÅŸleÅŸirken, konformist bir hayatı reddetmek anlamına da geliyordu.

Ä°ranlı âlim Ayetullah Talegani’nin kızı, 30 yıldan bu yana işçi-köylü kadınların emeÄŸini deÄŸerlendirmeye dönük olarak faaliyetini sürdüren -ve kendisi de siyah çarÅŸaf giyen- Ä°slami Ä°ran Kadınlar Cemiyeti BaÅŸkanı Azem Talegani, tesettür baÄŸlamında süren konuÅŸmamızın bir bölümünde ÅŸu ifadeleri kullanmıştı: “Hicap sadece başörtüsü deÄŸildir. Sadelik, tüketim karşıtlığı, kültürel yollarla topluma benimsetilmelidir. Kanunla gerçekleÅŸtirilmek istendiÄŸinde, insanlara seçme ÅŸansı verilmediÄŸinde, benimseme de olmuyor”

Daha somut olarak ifade etmek gerekirse, Hazreti Fatıma bugün aramızda bulunsaydı, beÅŸ yıldızlı oteller çevresinde akıp giden bir faaliyetler ağı yerine, Ehli Suffe emsali yoksulları barındırırken üretime teÅŸvik eden kuruluÅŸlar için koÅŸturuyor olacaktı. Demek ki hareketlerini kısıtlamayan pratik ve iÅŸlevsel giysiler giymeyi yeÄŸleyecekti. Sade, dar olmayan, “marka”sıyla dikkati çekmeyen,  içinde rahat ettiÄŸi, hareketlerini kısıtlamayan, yüzü ve elleri (belki ayakları) dışında vücudunu tamamen örten giysiler olacaktı, yeÄŸledikleri. Kısa hayatı boyunca çok fazla giysisi olmamış Fatıma’nın. Bu nedenle ‘giysiler’ derken de bir gardrob dolusu giysiyi kastetmiyoruz elbette.

Kamil Yeşil: Fatıma annemizin örtüsü

Hz.  Fatıma’nın, Efendimizin diÄŸer çocukları arasında farklı bir yeri vardır. Bu farklılık onun doÄŸumu ile baÅŸlıyor. Çünkü Hz. Fatıma, Efendimizin risaletinden sonra doÄŸmuÅŸtur. Fatıma annemiz vefatı ile de özellikli insandır. Çünkü Efendimiz vefat ettikten sonra ehlibeyt arasında -ölüm yoluyla- O’na kavuÅŸan ilk kiÅŸi de Hz. Fatıma’dır. O, Efendimize (babasına) çok benzerdi. Sadece ahlakıyla deÄŸil; yürüyüşü ve beden hareketleri ile de tıpkı babası idi. Yine biliyoruz ki Efendimizin soyu Fatıma annemiz yolu ile sürmüştür, sürmektedir. Bu giriÅŸten sonra özel olarak Fatıma annemizin örtünme ÅŸekline gelebiliriz. Ä°slam tarihçilerinden öğrendiÄŸimize göre Fatıma annemiz ashabın ve Peygamberimizin hanımlarından farklı olarak daha yoksul, ihtiyaç içinde yaÅŸayan bir insandır.

Bir gün Efendimiz aleyhisselam, Fatıma annemizin kölesiyle birlikte, Fatıma’nın evine gelmiÅŸti. Fatıma annemizin üstünde öyle bir örtü vardı ki ayaklarını örtse başı açıkta kalıyor; başını örtse ayakları açıkta kalıyordu. Efendimiz onun bu telaşını görünce : “Kızım, illa örtüneceÄŸim diye kendini sıkıntıya sokma. Sen ÅŸu halinle Allah katında sorumlu deÄŸilsin, sana bir günah yoktur; çünkü gelenler baban ve kölendir” dedi.

Bir baÅŸka seferinde, kendilerine vergilerle birlikte hediye olarak bir ipek kumaÅŸ da getirilmiÅŸti. Peygamber Efendimiz bu kumaşı Hz. Ali’ye verdi ve şöyle dedi: “Bu kumaşı al, başörtüsü olacak ÅŸekilde üçe böl ve bu parçaları Fatımalara paylaÅŸtır. Bu Fatımalar biri Hz. Ali’nin eÅŸi, Efendimizin kızı Hz. Fatıma’dır. DiÄŸerleri; Hz.Ali’nin annesi ve Hz. Hamza’nın kızıdır. EÄŸer Allah’ın örtünme emrine ve bunun Fatıma annemizdeki yansımasına dair bir uygulama örneÄŸi istiyorsak tek bir rivayet yeter. Yukarıdaki rivayetlerden ne anlıyoruz? Örtünme emri bütün Müslüman kadınları gibi Peygamberimizin eÅŸleri ve kızları tarafından da titizlikle uygulanmıştır. Fatıma annemiz, hayâsı ve edebi gereÄŸi babasına karşı da örtünen, örtünmek için heyecan duyan bir insandır. Son olarak ÅŸu ayrıntıya da rastlıyoruz. Evinden dışarı çıktığında örtülü olmasına raÄŸmen sahabe, Fatıma annemizi yolda gördüğünde onu hemen tanır “Bu Efendimizin kızı Fatıma’dır” derdi. Çünkü yürüyüş ile o, babasını hatırlatırdı, aynı babası -Efendimiz- gibi yürürdü. Allah ondan razı olsun ve bizi ona cennette komÅŸu kılsın.

Hz. Aişe validemiz anlatıyor

Ebu Davud’da geçen bir hadise göre, bir gün Hz. Ebubekir’in kızı, Esma, ince bir elbise ile Resulullah’ın huzuruna girmiÅŸti. Hz. Peygamber, ondan yüz çevirdi şöyle buyurdu; “Ey Esma! Şüphesiz kadın ergenlik çağına ulaşınca, onun ÅŸu ve ÅŸu yerlerinden baÅŸkasının görünmesi uygun deÄŸildir” Hz. AiÅŸe’nin belirttiÄŸine göre, Peygamberimiz bunu söylerken yüzüne ve ellerine iÅŸaret etmiÅŸti”

“Nur suresine inanan bir kadın böyle örtünmez!”

Bir gün, Hz. AiÅŸe validemizin huzuruna, duasını almak için bir gelin getirilmiÅŸti. Gelinin ince bir başörtüsü vardı. Bunun üzerine Hz. AiÅŸe validemiz şöyle dedi; “Nur suresine inanan bir kadın böyle örtünmez”

Hz. Fatıma’yı tanımak…

Hz. Fatıma’yı tanımak, yanlış uygulamaları düzeltmek için gereklidir. Müslüman kadını en iyi anlatmak, Ä°slâm’ın mesajının yeni duyurulduÄŸu devir içindeki en saÄŸlam, tutarlı ve vahiy kaynağına en yakın kimseyle, Peygamber ile adeta özdeÅŸleÅŸmiÅŸ bir kadın ile mümkündür. Peygamber’in soyunun mirasçısı kılınan ve O’na ’soyu kesik’ diyenlere bir cevap olarak, kendisi vasıtasıyla Peygamber soyunun ebediyete kadar sürdürülmesinin saÄŸladığı Hz. Fatıma’yı anlatmak, aynı zamanda kadın hakları açısından inanılmayacak baÅŸarılar göstererek, koskoca bir devrim gerçekleÅŸtiren ve cahili düşüncenin egemenliÄŸine, bir tokat atarak kadını saygın bir konuma getiren Ä°slâm’ın, kadını ne denli yüceleÅŸtirdiÄŸinin ve onu çirkin ele alışlardan koruduÄŸunun destanını anlatmak demektir.

Yorum Yap